Ngộ độc cấp

Xử trí ngộ độc cấp bao gồm:
Nhóm 1. Các biện pháp hồi sức và điều trị các triệu chứng
Nhóm 2. Các biện pháp chống dộc đặc hiệu
Khi bệnh nhân (BN) đã có triệu chứng, ưu tiên các biện pháp (nhóm 1) và thuốc giải độc đặc hiệu (nếu có). Khi BN đến sớm chưa có triệu chứng thì ưu tiên các biện pháp (nhóm 2).

Ngộ độc cấp Ethanol

Ngộ độc cấp Ethanol có thể gây hôn mê, suy hô hấp, độ nặng và tỉ lệ tử vong lại thường liên quan đến các các tai nạn, chấn thương, tội phạm, hạ đường huyết. Ngộ độc rượu cấp làm cho bệnh nhân dễ bị chấn thương và đánh giá bệnh nhân khó hơn.

Ngộ độc khí CO (CARBON MONOXIDE)

Ngộ độc khí CO xuất hiện nhanh và thường gây tử vong nhanh chóng. Di chứng thần kinh-tâm thần nặng nề khi xuất viện chiếm tới 4-40%. Thai nhi, người cao tuổi, người có bệnh lí mạch vành, mạch máu não nguy cơ bị ngộ độc nặng hơn.

Ngộ độc cấp opioid

Chẩn đoán ngộ độc cấp opioid chủ yếu dựa trên lâm sàng, việc xử trí tập trung vào việc khôi phục lại nhịp thở và hỗ trợ hô hấp nếu cần.

Ngộ độc cấp nereistoxin

Khi ngộ độc cấp nereistoxin nếu không được cấp cứu khẩn trương và điều trị tích cực, bệnh nhân sẽ nhanh chóng tử vong hoặc chuyển sang giai đoạn sốc không hồi phục, nhiễm toan, suy thận cấp, xuất huyết nặng nề, tổn thương nhiều cơ quan và tử vong trong vòng 1-2 ngày

Ngộ độc cấp hóa chất trừ sâu Phospho hữu cơ

Thuốc trừ sâu phospho hữu cơ (PPHC) là một trong hai loại thuốc trừ sâu thuộc nhóm ức chế cholinesterase đang được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp. Cũng vì sử dụng rộng rãi như vậy nên ngộ độc cấp hóa chất trừ sâu phospho hữu cơ là một bệnh cảnh cấp cứu rất thường gặp, chiếm khoảng 20 – 30% trường hợp ngộ độc cấp thuốc trừ sâu phải vào viện.

Ngộ độc cấp hóa chất diệt chuột natri flouroacetat và flouroacetamid

Ngộ độc cấp hóa chất diệt chuột natri flouroacetat thường dễ tử vong nếu không được xử trí tích cực và đầy đủ, thường do co giật, loạn nhịp tim hoặc suy tim cấp.

Ngộ độc cấp hóa chất diệt chuột loại muối phosphua (phosphua kẽm, phosphua nhôm)

Ngộ độc cấp hóa chất diệt chuột loại muối phosphua : Liều gây độc: liều tử vong đã thấy ở người > 4 gam phosphua kẽm hoặc >0,5 gam phosphua nhôm. Triệu chứng ngộ độc chủ yếu do độc tính của khí phosphin

Ngộ độc cấp hóa chất diệt chuột loại wafarin

Ngộ độc cấp hóa chất diệt chuột loại wafarin : Liều uống thông thường (10 – 20mg) trong 1 lần không gây ngộ độc cấp nghiệm trọng. Ngược lại, dùng kéo dài warfarin với liều thấp (2mg/ngày) có thể gây rối loạn đông máu hoặc chảy máu. Liều tử vong thấp nhất được báo cáo do warfarin là 6,667mg/kg.

Rắn hổ mang cắn

Rắn hổ mang cắn là một cấp cứu. Tất cả các bệnh nhân bị rắn hổ cắn hoặc nghi ngờ rắn hổ cắn phải được vào viện và theo dõi sát tại khoa cấp cứu có máy thở và có huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu.

Rắn cạp nia cắn

Khi bị rắn cạp nia cắn : Nọc độc của rắn cạp nia bao gồm các protein, enzym tác động cả ở tiền và hậu xynap gây liệt cơ. Peptid lợi niệu natri có tác dụng ức chế hấp thu natri tại ống thận gây đái nhiều và mất natri. Tác dụng của nọc rắn còn độc với hệ thần kinh thực vật.

Rắn lục cắn

Khi bị rắn lục cắn : Nọc rắn lục là một phức hợp bao gồm các enzym tiêu protein, acid amin, lipid và một số yếu tố vi lượng như Cu, Zn và magnesi. Các enzym là yếu tố chính thúc đẩy quá trình độc với tế bào, máu và thần kinh. Enzym collagénase và hyaluronidase gây sưng nề và phá hủy cơ tại chỗ cắn.

Ong đốt

Khi ong đốt : Nọc ong có khoảng 40 thành phần bao gồm các enzyme như phospholipase, hyaluronidase, cholinesterase, peptid, melitin, apamin, các amin có hoạt tính sinh học.

Ngộ độc mật cá trắm

Thường là ngộ độc mật cá trắm hoặc cá trôi, cá chép xảy ra khi người dân cho rằng uống mật cá để chữa một số bệnh hoặc để tăng cường sức khỏe. Người dân thường nuốt sống cả túi mật với nước, rượu hoặc trộn với rượu, mật ong. Cá càng to thì mức độ ngộ độc càng nặng.

Ngộ độc cấp barbituric

Cơ chế gây ngộ độc cấp barbituric: ức chế hệ Thần kinh trung ương, tác động lên receptor harbiturat ở não, làm tăng GABA. Liều cao, gây tụt huyết áp do ức chế trực tiếp cơ tim, giảm trương lực hệ giao cảm.

Ngộ độc cấp paracetamol

Cơ chế gây ngộ độc paracetamol – acetaminnophen : bình thường khoảng trên 85-90% acetaminophen chuyển hóa ở gan theo con đường glucoronyl và sulfat hóa dưới tác dụng của enzym cytocrom P450 thành sản phẩm không độc.

Ngộ độc cấp Rotundin

Ngộ độc cấp Rotundin : Liều gây ngủ từ 30 – 90mg, liều giảm đau 60 – 120mg, tối đa có thể dùng tới 480mg/ngày. Liều ngộ độc chưa có tài liệu nào nói chính xác là bao nhiêu. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của chúng tôi khi bệnh nhân uống 300mg/24 giờ đã gây ra những biến đổi về điện tim.

Ngộ độc nấm độc

Ngộ độc nấm thường xảy ra vào mùa xuân, hè, thường do người dân tự hái và ăn các loại nấm mọc hoang dại. Trên cả nước ở các khu vực rừng núi đều có các vụ ngộ độc tập thể, gia đình với nhiều người ngộ độc nặng và tử vong, nguyên nhân thường là nấm lục (loại gây ngộ độc chậm).

Ngộ độc cấp Paraquat qua đường tiêu hóa

Ngộ độc cấp paraquat tử vong rất cao, tính chung có thể tới 70 – 90%, vai trò và cơ hội để áp dụng các biện pháp điều trị hiện nay còn hạn chế do chất độc được phân bố và gắn nhanh vào phổi (trong vòng 6 giờ đầu đã có thể đạt nồng độ gây tử vong), gây tổn thương phổi, xơ phổi tiến triển.